کاوشی نو در اعجاز لفظی و زیبایی‌شناسی کلام وحی در کتاب «آواشناسی در قرآن»

کتاب «آواشناسی در قرآن» تألیف مشترک دکتر عبدالصاحب طهماسبی و دکتر علیرضا محمدرضایی از سوی «نشر ادیان» روانهٔ بازار نشر شد؛ پژوهشی نوآورانه در ساحت اعجاز بیانی و زبان‌شناختی قرآن کریم که با تکیه بر رویکرد «آواشناسی کاربردی»، چگونگی هماهنگی شگفت‌انگیز نظام صوتی و دلالت‌های معنایی کلام وحی را واکاوی کرده است. به گزارش ایکنا، قرآن کریم تنها کتابی نیست که از رهگذر معانی بلند، جان و جهان آدمی را متحول می‌کند، بلکه بافت صوتی و مهندسی بیانی آن نیز از همان آغاز، از اصلی‌ترین وجوه اعجازش برشمرده شده است. در همین موضوع کتاب «آواشناسی در قرآن»، پژوهشی تازه‌ انتشار از سوی نشر ادیان است که می‌کوشد با بهره‌گیری از دانش «آواشناسی کاربردی»، پرده از نظم موسیقایی و هماهنگی حیرت‌انگیز کلام وحی بردارد. این اثر که حاصل تلاش عبدالصاحب طهماسبی و علیرضا محمدرضایی است، مخاطب را نه تنها به تأمل در معانی آیات، بلکه به شنیدن موسیقی درونی و درک جلوه‌های صوتی کلام خداوند دعوت می‌کند و دریچه‌ای نو به سوی مطالعات بین‌رشته‌ای میان زبان‌شناسی و علوم قرآنی گشوده است. پدیدآورندگان در این کتاب ۲۰۰ صفحه‌ای، با رویکردی روش‌مند و با نفی تصادفی‌بودن چینش الفاظ، سه رکن اصلی را در ساختار صوتی قرآن شناسایی کرده‌اند: نخست «تناسب صوتی» (Harmony of Voice) که تبیین‌کننده گوش‌نوازی و اثرگذاری ذاتی کلام الهی است؛ دوم «تناسب صوت و معنا» (Onomatopoeia) که رابطه عمیق میان آوای حروف و بار معنایی واژگان را به تصویرمی‌کشد و سوم «نظام هارمونیک فواصل قرآنی» که انسجام لفظی سوره‌ها را تضمین می‌کند. نویسندگان تأکید دارند که این نظام‌های موسیقایی نه یک آرایه جانبی، بلکه جزءِ تفکیک‌ناپذیر معنای آیات هستند که به شکلی کاملاً هدفمند و قاعده‌مند، در انتقال مفاهیم نقشی بنیادین بر عهده دارند. این پژوهش همچنین با نگاهی دقیق به سطوح موسیقی درونی، بیرونی و کناری، نمونه‌های قابل‌تأملی را برای اثبات مدعای خود پیش می‌کشد؛ از جمله تحلیل وزنی و ریتمیک سوره‌هایی نظیر «عادیات»، «نازعات» و «ذاریات» که با سوگند آغاز می‌شوند و اشتراکات صوتی آن‌ها مستقیماً با محتوای حماسی‌شان پیوند خورده است. این کتاب همچنین به مترجمان یاری می‌دهد تا در بازگردانی کلام وحی به زبان‌های دیگر، افزون بر معنا، ظرافت‌های صوتی و لایه‌های بیانی متن را نیز حفظ کنند.